LIC Jeevan Utsav Plan: निवृत्तीनंतर नियमित उत्पन्न मिळावे, पैशांसाठी दुसऱ्यांवर अवलंबून राहावे लागू नये आणि कुटुंबाला आर्थिक सुरक्षितता मिळावी, अशी अनेकांची इच्छा असते. यासाठी काहीजण बँकेतील ठेवी, पेन्शन योजना किंवा विमा पॉलिसींचा पर्याय निवडतात. भारतीय आयुर्विमा महामंडळ अर्थात LIC ची जीवन उत्सव (LIC Jeevan Utsav) योजना अशाच लोकांसाठी एक पर्याय ठरू शकते.
या LIC Jeevan Utsav Plan योजनेत निवडलेल्या पर्यायानुसार आणि पॉलिसीच्या अटींनुसार आयुष्यभर नियमित उत्पन्न मिळण्याची तरतूद आहे. विशेष म्हणजे, या योजनेत केवळ ५ वर्षांचा प्रीमियम भरण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. मात्र, प्रीमियम भरणे पूर्ण झाल्यानंतर लगेच उत्पन्न सुरू होत नाही. पाच वर्षांचा प्रीमियम भरण्याचा पर्याय निवडल्यास नियमित उत्पन्नाचा लाभ पॉलिसीच्या ११व्या वर्षापासून सुरू होऊ शकतो.
त्यामुळे पॉलिसी घेण्यापूर्वी प्रीमियम किती भरावा लागेल, उत्पन्न कधी सुरू होईल आणि संपूर्ण पॉलिसीमधून कोणते फायदे मिळू शकतात, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
LIC Jeevan Utsav Plan म्हणजे काय?
LIC Jeevan Utsav Plan ही नॉन-लिंक्ड आणि नॉन-पार्टिसिपेटिंग वैयक्तिक जीवन विमा योजना आहे. म्हणजेच, या योजनेचे लाभ थेट शेअर बाजाराच्या चढ-उतारांवर अवलंबून नसतात. ही योजना जीवन विमा संरक्षणासोबत दीर्घकालीन उत्पन्नाचा पर्याय उपलब्ध करून देते.
या योजनेत पॉलिसीधारकाला प्रीमियम भरण्यासाठी ५ वर्षांपासून १६ वर्षांपर्यंतचा कालावधी निवडता येतो. किमान बेसिक सम अश्युअर्ड म्हणजेच मूलभूत विमा रक्कम ५ लाख रुपये आहे. प्रवेशाचे किमान आणि कमाल वय निवडलेल्या प्रीमियम भरण्याच्या कालावधीनुसार बदलू शकते. त्यामुळे प्रत्येक वयोगटातील व्यक्तीला प्रत्येक पर्याय उपलब्ध असेलच असे नाही.
LIC जीवन उत्सव योजनेत ५ लाख रुपये बेसिक सम अश्युअर्ड आणि ५ वर्षांचा प्रीमियम भरण्याचा पर्याय निवडल्यास, तुम्ही दिलेल्या उदाहरणानुसार प्रीमियमचे एकूण गणित पुढीलप्रमाणे आहे.
LIC जीवन उत्सव: प्रीमियमचे एकूण गणित
| तपशील | रक्कम |
|---|---|
| विमाधारकाचे उदाहरणार्थ वय | ३० वर्षे |
| बेसिक सम अश्युअर्ड | ₹५,००,००० |
| प्रीमियम भरण्याचा कालावधी | ५ वर्षे |
| वार्षिक प्रीमियम | ₹१,१०,१५० |
| ५ वर्षांत भरलेला एकूण प्रीमियम | ₹५,५०,७५० |
| कर व इतर लागू शुल्क | अतिरिक्त असू शकतात |
LIC Jeevan Utsav Plan ५ वर्षांचा हिशोब
| वर्ष | वार्षिक प्रीमियम | एकूण जमा रक्कम |
|---|---|---|
| पहिले वर्ष | ₹१,१०,१५० | ₹१,१०,१५० |
| दुसरे वर्ष | ₹१,१०,१५० | ₹२,२०,३०० |
| तिसरे वर्ष | ₹१,१०,१५० | ₹३,३०,४५० |
| चौथे वर्ष | ₹१,१०,१५० | ₹४,४०,६०० |
| पाचवे वर्ष | ₹१,१०,१५० | ₹५,५०,७५० |
त्यानंतर किती उत्पन्न मिळू शकते?
नियमित उत्पन्न लाभाचा पर्याय निवडला असल्यास आणि पॉलिसीच्या लागू अटी पूर्ण झाल्यास:
- एकूण भरलेला प्रीमियम: ₹५,५०,७५०
- वार्षिक नियमित उत्पन्न: ₹५०,०००
- उत्पन्न सुरू होण्याचा कालावधी: पॉलिसीच्या ११व्या वर्षापासून
- उत्पन्नाचा कालावधी: पॉलिसीच्या अटींनुसार विमाधारकाच्या आयुष्यभर
उदाहरणार्थ, उत्पन्न सुरू झाल्यानंतर १० वर्षे दरवर्षी ₹५०,००० मिळाल्यास एकूण उत्पन्न ₹५ लाख होईल. २० वर्षांत ₹१० लाख आणि ३० वर्षांत ₹१५ लाख मिळतील.
| उत्पन्न मिळण्याचा कालावधी | त्या कालावधीतील एकूण उत्पन्न |
|---|---|
| १० वर्षे | ₹५,००,००० |
| २० वर्षे | ₹१०,००,००० |
| ३० वर्षे | ₹१५,००,००० |
महत्त्वाचे: वरील उत्पन्नाची बेरीज ही केवळ उदाहरणार्थ आहे. यात मृत्यू लाभ, गॅरंटीड अडिशन्स किंवा इतर लाभ समाविष्ट केलेले नाहीत. तसेच ₹५,५०,७५० भरल्यानंतर लगेच ₹५०,००० मिळण्यास सुरुवात होत नाही. पाच वर्षांचा प्रीमियम भरण्याच्या पर्यायात उत्पन्न सुरू होण्यापूर्वी प्रतीक्षा करावी लागते.
अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी LIC कडून अधिकृत बेनिफिट इलस्ट्रेशन घ्या, कारण प्रत्यक्ष प्रीमियम आणि लाभ पॉलिसीच्या तपशीलांनुसार बदलू शकतात.
गॅरंटीड अडिशन्समुळे काय फायदा होतो?
LIC Jeevan Utsav Plan चे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे गॅरंटीड अडिशन्स (Guaranteed Additions). पॉलिसीच्या अटींनुसार प्रीमियम भरण्याच्या पात्र कालावधीत प्रत्येक वर्षासाठी दर ₹१,००० बेसिक सम अश्युअर्डमागे ₹४० इतकी वाढ जमा होऊ शकते. जर बेसिक सम अश्युअर्ड ५ लाख रुपये असेल, तर गणित असे होईल:
₹५,००,००० ÷ ₹१,००० = ५००, = ५०० × ₹४० = ₹२०,०००
म्हणजेच, प्रत्येक पात्र पॉलिसी वर्षासाठी २० हजार रुपयांची गॅरंटीड अडिशन्स जमा होऊ शकते. प्रत्यक्षात किती रक्कम जमा होईल, हे पॉलिसीच्या अटी आणि पात्र कालावधीवर अवलंबून असते.
येथे हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की गॅरंटीड अडिशन्स आणि दरवर्षी मिळणारे ५० हजार रुपयांचे नियमित उत्पन्न हे दोन स्वतंत्र लाभ आहेत. त्यांची गणना आणि पैसे मिळण्याच्या अटी वेगवेगळ्या असतात.
तातडीने उत्पन्न नको असल्यास फ्लेक्सी इन्कमचा पर्याय
काही लोकांना पॉलिसीतून उत्पन्न सुरू झाल्यानंतर लगेच पैशांची गरज नसते. अशा पॉलिसीधारकांसाठी LIC जीवन उत्सवमध्ये फ्लेक्सी इन्कम बेनिफिटचा (Flexi Income Benefit) पर्याय उपयुक्त ठरू शकतो. या पर्यायात पात्र उत्पन्नाची रक्कम त्वरित न घेता पॉलिसीच्या नियमानुसार पुढे ढकलण्याची सुविधा मिळू शकते.
पुढे ढकललेल्या पात्र रकमेवर पॉलिसीमध्ये नमूद केलेल्या दराने व्याज जमा होऊ शकते. उपलब्ध माहितीनुसार हा दर वार्षिक ५.५ टक्के असून व्याजाची गणना वार्षिक चक्रवाढ पद्धतीने केली जाऊ शकते. यासाठी लागू असलेल्या अधिकृत पॉलिसी अटी तपासणे आवश्यक आहे.
ज्यांना भविष्यात मोठ्या खर्चासाठी पैसे साठवायचे आहेत किंवा सध्या नियमित उत्पन्नाची गरज नाही, त्यांच्यासाठी हा पर्याय विचारात घेता येऊ शकतो. मात्र, उत्पन्न पुढे ढकलण्यापूर्वी त्यावर लागू होणारे नियम, व्याजाची गणना आणि पैसे काढण्याच्या अटी समजून घ्याव्यात.
पॉलिसीधारकाचा मृत्यू झाल्यास कुटुंबाला काय मिळते?
जीवन विमा पॉलिसीचा एक महत्त्वाचा उद्देश म्हणजे विमाधारकाच्या मृत्यूनंतर कुटुंबाला आर्थिक संरक्षण मिळवून देणे. LIC जीवन उत्सवमध्येही पॉलिसी लागू असताना विमाधारकाचा मृत्यू झाल्यास नामनिर्देशित व्यक्तीला (Nominee) मृत्यू लाभ मिळू शकतो.
हा लाभ LIC च्या नियमानुसार ठरवला जातो. त्यामध्ये लागू असलेली सम अश्युअर्ड ऑन डेथ (Sum Assured on Death), जमा झालेल्या गॅरंटीड अॅडिशन्स आणि इतर संबंधित पॉलिसी अटींचा विचार केला जातो.
मृत्यू लाभाची अचूक रक्कम प्रत्येक पॉलिसीसाठी सारखी असेलच असे नाही. त्यामुळे पॉलिसी खरेदी करण्यापूर्वी अधिकृत बेनिफिट इलस्ट्रेशन तपासून विमाधारकाच्या कुटुंबाला किती रक्कम मिळू शकते, हे समजून घेणे गरजेचे आहे.
पॉलिसीवर कर्ज आणि अतिरिक्त विमा संरक्षणाची सुविधा
LIC Jeevan Utsav Plan निर्धारित अटी पूर्ण झाल्यानंतर पॉलिसीवर कर्ज घेण्याची पात्रता मिळू शकते. मात्र, किती कर्ज मिळेल, त्यावरील व्याजदर किती असेल आणि परतफेडीच्या अटी काय असतील, हे त्या वेळच्या लागू नियमांवर अवलंबून असते.
याशिवाय, पात्रतेनुसार काही पर्यायी रायडर्स (Riders) घेऊन अतिरिक्त विमा संरक्षण मिळवण्याची सुविधाही उपलब्ध असू शकते. रायडरचा प्रकार, त्यासाठी लागणारा अतिरिक्त प्रीमियम आणि पात्रतेचे निकष वेगवेगळे असू शकतात. त्यामुळे हे फायदे प्रत्येक पॉलिसीत आपोआप समाविष्ट असतात, असे समजू नये.
LIC जीवन उत्सववर करसवलत मिळते का?
LIC जीवन उत्सवसाठी भरलेला प्रीमियम आणि पॉलिसीतून मिळणारे लाभ काही परिस्थितींमध्ये करसवलतीसाठी पात्र ठरू शकतात. यासाठी आयकर कायद्यातील कलम 80 आणि कलम 10(10D) यांसारख्या तरतुदी लागू होऊ शकतात.
मात्र, करसवलत मिळण्याची पात्रता पॉलिसीच्या अटी, प्रीमियमची रक्कम, पॉलिसी जारी केल्याची तारीख आणि संबंधित आर्थिक वर्षातील लागू करनियमांवर अवलंबून असते. नवीन करप्रणाली आणि जुन्या करप्रणालीतील फरकाचाही विचार करावा लागू शकतो. त्यामुळे करसवलत निश्चित मिळेल, असे गृहीत धरण्याऐवजी अद्ययावत नियम तपासावेत किंवा करसल्लागाराचा सल्ला घ्यावा.
LIC जीवन उत्सव योजना कोणासाठी योग्य ठरू शकते?
दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन करणाऱ्या, जीवन विमा संरक्षणासोबत भविष्यात नियमित उत्पन्न मिळवू इच्छिणाऱ्या आणि पॉलिसीच्या अटींनुसार निश्चित लाभांची योजना शोधणाऱ्या व्यक्तींसाठी LIC जीवन उत्सव हा विचार करण्याजोगा पर्याय असू शकतो.
विशेषतः निवृत्तीनंतर उत्पन्नाचा अतिरिक्त स्रोत निर्माण करण्याची इच्छा असलेल्या व्यक्तींनी या योजनेचा विचार करू शकतात. तथापि, ही योजना प्रत्येकासाठी योग्य असेलच असे नाही. वार्षिक प्रीमियम भरण्याची क्षमता, पैशांची भविष्यातील गरज, महागाईचा परिणाम, इतर गुंतवणुकीचे पर्याय आणि विमा संरक्षणाची आवश्यकता यांची तुलना करणे महत्त्वाचे आहे.
LIC Jeevan Utsav Plan
LIC Jeevan Utsav Plan योजनेत पाच वर्षांचा प्रीमियम भरण्याचा पर्याय आणि पॉलिसीच्या अटींनुसार आयुष्यभर नियमित उत्पन्न मिळण्याची सुविधा आहे. ५ लाख रुपयांच्या बेसिक सम अश्युअर्डवर नियमित उत्पन्नाचा लाभ लागू असल्यास दरवर्षी ५० हजार रुपयांची रक्कम मिळू शकते.
मात्र, उत्पन्न सुरू होण्याची वेळ, गॅरंटीड अडिशन्स, मृत्यू लाभ आणि इतर सुविधांचे नियम समजून घेतल्याशिवाय पॉलिसी खरेदी करू नये. अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी LIC च्या अधिकृत वेबसाइटवरील अद्ययावत माहिती आणि वैयक्तिक बेनिफिट इलस्ट्रेशन तपासणे आवश्यक आहे.
Table of Contents
