Maharashtra rain updates: महाराष्ट्र राज्यात ढगफुटीसारखा पाऊस का पडतोय? हवामानात नेमका काय बदल झाला, जाणून घ्या सविस्तर.

Maharashtra rain updates: नमस्कार मित्रांनो, महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसाने जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. मुंबई, कोकण, घाटमाथा, पश्चिम महाराष्ट्र आणि विदर्भातील अनेक भागांत अतिवृष्टीची परिस्थिती निर्माण झाली असून काही ठिकाणी ढगफुटीसारख्या पावसाचा अनुभव नागरिकांना येत आहे.

या मागे नेमके कोणते हवामानशास्त्रीय कारण आहे, असा प्रश्न अनेकांना पडला आहे. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, बंगालच्या उपसागरात तयार झालेला तीव्र कमी दाबाचा पट्टा (Well Marked Low Pressure Area) आता झारखंडच्या दिशेने सरकत आहे. या प्रणालीमुळे मान्सूनचा द्रोणीय पट्टा (Monsoon Trough) अधिक सक्रिय झाला असून अरबी समुद्रातून मोठ्या प्रमाणात ओलावा महाराष्ट्राकडे खेचला जात आहे.

पश्चिम किनारपट्टीवरील ऑफ-शोअर ट्रफ (Offshore Trough) आणि पश्चिम घाटांच्या भौगोलिक रचनेमुळे पावसाची तीव्रता आणखी वाढली आहे.

ढगफुटीसारखा पाऊस का पडत आहे?

हवामान तज्ज्ञांच्या मते, सध्या तीन महत्त्वाच्या हवामान प्रणाली एकाच वेळी सक्रिय आहेत.

• बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाचा पट्टा.
• अरबी समुद्रातून सातत्याने येणारे दमट वारे.
• पश्चिम घाटांमुळे ढगांना मिळणारा उर्ध्वगामी वेग (Orographic Lift).

Maharashtra rain updates या तिन्ही घटकांमुळे वातावरणात प्रचंड प्रमाणात आर्द्रता साचत आहे. परिणामी काही भागांमध्ये अतिशय कमी वेळेत मोठ्या प्रमाणावर पाऊस कोसळत असून नागरिकांना तो ढगफुटीसारखा वाटत आहे.

मुंबईत सरासरीपेक्षा ६० टक्के अधिक पाऊस

मुंबईत यंदा आतापर्यंत सरासरीच्या तुलनेत सुमारे ६० टक्के अधिक पावसाची नोंद झाली आहे. रविवारी रात्रीपासून सुरू झालेल्या मुसळधार पावसामुळे अनेक भाग जलमय झाले. विक्रोळी परिसरात सुमारे २५० मिमी पावसाची नोंद झाली असून रेल्वे, रस्ते वाहतूक आणि हवाई सेवांवरही परिणाम झाला. Maharashtra rain updates

हवामान विभाग काय म्हणतो?

मुंबई प्रादेशिक हवामान केंद्राचे प्रमुख बिक्रम सिंह यांनी सांगितले की, मुंबई, कोकण, मध्य महाराष्ट्र आणि विदर्भात मान्सून पूर्णपणे सक्रिय झाला आहे. प्रशासन, आपत्ती व्यवस्थापन आणि स्थानिक यंत्रणांना रेड अलर्टची माहिती आधीच देण्यात आली असून परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवले जात आहे.

हवामान विभागाने पुढील २४ तासांत काही भागांत अतिवृष्टी, विजांचा कडकडाट आणि ताशी ७० ते ८० किमी वेगाने वारे वाहण्याचा इशारा दिला आहे. Maharashtra rain updates

राज्यात पुढील पाच दिवस हवामानाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता असून, भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) मुंबई प्रादेशिक वेधशाळेने महाराष्ट्रासाठी नवीन हवामान इशारा जारी केला आहे. अनेक जिल्ह्यांमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला असून, मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि ताशी 30 ते 50 किमी वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यांची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. काही भागांमध्ये उष्णतेच्या लाटेचाही प्रभाव जाणवू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी विशेष सतर्कता बाळगण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

८ जुलै रोजी पालघर, नाशिक घाट परिसर आणि पुणे घाट भागासाठी रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या भागांमध्ये अतिमुसळधार पाऊस, डोंगराळ भागात दरडी कोसळण्याचा धोका, नद्यांच्या पाणीपातळीत वाढ तसेच वाहतुकीवर परिणाम होण्याची शक्यता असल्याचे हवामान विभागाने म्हटले आहे. याच दिवशी मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, कोल्हापूर घाट, अहिल्यानगर, धुळे, जळगाव, वाशीम, वर्धा आणि नागपूर जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. तर ठाणे, नाशिक, नंदुरबार, बुलडाणा, अकोला, सातारा घाट परिसर आणि अमरावती जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट देण्यात आला असून, या भागांमध्ये जोरदार ते अतिजोरदार पावसाची शक्यता आहे.

९ जुलै रोजी पालघर, नाशिक घाट, रायगड, रत्नागिरी, कोल्हापूर घाट, बुलडाणा, अकोला, अमरावती आणि वर्धा जिल्ह्यांमध्ये यलो अलर्ट कायम राहणार आहे. तर पुणे घाट आणि सातारा घाट परिसरात मुसळधार पावसाचा धोका अधिक असल्याने ऑरेंज अलर्ट लागू राहील. Maharashtra rain updates

१० जुलै रोजी रत्नागिरी, सातारा घाट, पुणे घाट, खंडाळा घाट, चंद्रपूर आणि गडचिरोली जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. १० जुलै रोजी वर्धा, चंद्रपूर, गडचिरोली आणि यवतमाळ जिल्ह्यांमध्ये मेघगर्जनेसह पावसाचा इशारा कायम राहणार आहे. त्यानंतर ११ जुलै रोजी अमरावती, वर्धा, नागपूर आणि चंद्रपूर जिल्ह्यांमध्येही यलो अलर्ट लागू राहणार असल्याची माहिती वेधशाळेने दिली आहे.

हवामान विभागाने विशेषतः घाटमाथा, डोंगराळ भाग आणि अतिवृष्टीचा इशारा असलेल्या जिल्ह्यांतील नागरिकांना अधिक सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे. मुसळधार पावसादरम्यान अनावश्यक प्रवास टाळावा, पूरग्रस्त किंवा पाण्याने भरलेल्या रस्त्यांवरून जाणे टाळावे, वीज चमकत असताना सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घ्यावा आणि स्थानिक प्रशासन तसेच हवामान विभागाकडून वेळोवेळी जारी करण्यात येणाऱ्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. पुढील काही दिवस राज्यातील अनेक भागांत पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता असल्याने नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.

महाबळेश्वरमध्ये विक्रमी पाऊस

महाबळेश्वरमध्ये गेल्या २४ तासांत तब्बल ५१३ मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. हा जुलै महिन्यातील इतिहासातील दुसरा सर्वाधिक पावसाचा दिवस ठरला आहे. यापूर्वी २३ जुलै २०२१ रोजी येथे ५९४.४ मिमी पावसाचा विक्रम नोंदवण्यात आला होता.

आज कोणत्या जिल्ह्यांना कोणता अलर्ट?

रेड अलर्ट: Maharashtra rain update

• पालघर
• रायगड
• नाशिक घाटमाथा
• पुणे घाटमाथा

ऑरेंज अलर्ट: Maharashtra rain update

• मुंबई
• ठाणे
• रत्नागिरी
• अकोला
• अमरावती

नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?

1. प्रवास करण्यापूर्वी रेल्वे, बस आणि विमानसेवेची अद्ययावत माहिती तपासा.
2. अत्यावश्यक कामाशिवाय घराबाहेर पडणे टाळा.
3. नदी, नाले आणि धबधब्यांच्या परिसरात जाणे टाळा.
4. हवामान विभाग आणि स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करा.
5. डोंगराळ भागात भूस्खलनाचा धोका असल्याने विशेष सतर्कता बाळगा.

Maharashtra rain updates

सध्या महाराष्ट्रातील अतिवृष्टी ही केवळ मान्सूनमुळे नसून बंगालच्या उपसागरातील तीव्र कमी दाबाचा पट्टा, अरबी समुद्रातून येणारा मोठ्या प्रमाणातील ओलावा, सक्रिय मान्सून द्रोणी आणि पश्चिम घाटांचा भौगोलिक परिणाम या सर्व घटकांच्या एकत्रित प्रभावामुळे निर्माण झाली आहे.

त्यामुळे पुढील काही दिवस राज्यातील अनेक भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता कायम आहे. नागरिकांनी हवामान विभागाच्या इशाऱ्यांकडे दुर्लक्ष न करता प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, अनावश्यक प्रवास टाळावा आणि पूर व भूस्खलनप्रवण भागांमध्ये विशेष सतर्कता बाळगावी.